Bitcoin đã được gọi bằng nhiều tên khác nhau, nhưng một “cái bẫy ngân sách cân bằng” có thể không phải là một trong số đó. Hoặc ít nhất là không rõ ràng — cho đến bây giờ.
Một nghiên cứu gần đây được công bố trên trang web của Ngân hàng Dự trữ Liên bang Minneapolis cho thấy rằng Bitcoin (BTC), hoặc một thứ gì đó tương tự, có thể một ngày nào đó buộc chính phủ liên bang Hoa Kỳ phải cân bằng ngân sách của mình.
Điều này có thể làm khó chịu các nhà hoạch định chính sách và nhà lập pháp khi họ muốn giữ tất cả các phương án chi tiêu mở để đối phó với những tình huống khẩn cấp nghiêm trọng, như đại dịch COVID-19 hoặc suy thoái kinh tế. Một đợt chi tiêu lớn có thể kích thích nền kinh tế.
Vậy làm thế nào để Mỹ thoát khỏi “cái bẫy ngân sách cân bằng” này?
“Một cấm đoán hợp pháp đối với Bitcoin có thể khôi phục thực thi duy nhất của thâm hụt nguyên thủy vĩnh viễn, và một khoản thuế đánh vào Bitcoin cũng vậy,” các tác giả của nghiên cứu viết.
Một thâm hụt nguyên thủy là sự chênh lệch giữa chi tiêu của chính phủ và doanh thu, không bao gồm các khoản thanh toán lãi suất.
Một cảnh báo cho ngành công nghiệp crypto?
Ngay cả gợi ý về việc cấm Bitcoin cũng có khả năng khiến cộng đồng tiền điện tử cảm thấy bất bình.
Phản ứng của những người đã cố vượt qua 37 trang tài liệu dày đặc này, được phát hành vào ngày 17 tháng 10, thường là sự hỗn độn, phẫn nộ và chế giễu.
Điều này cũng đặt ra một số câu hỏi liệu một lệnh cấm như vậy có khả thi hay không và làm thế nào một đồng tiền kỹ thuật số với vốn hóa thị trường 1.4 nghìn tỷ USD có thể có sức mạnh như vậy đối với một chính phủ nắm giữ khoản nợ gấp 25 lần số vốn hóa này.
Nợ công Hoa Kỳ hiện đã vượt qua 35 nghìn tỷ USD. Nguồn: US Federal Reserve
“Bitcoin không phải là cách để buộc chính phủ Mỹ cân bằng ngân sách,” Matthew Le Merle, CEO của Blockchain Coinvestors, nói với TinTucBitcoin. “Với khoản nợ trên 35 nghìn tỷ USD, có gì đó không ổn với mô hình chi tiêu của các chính trị gia Mỹ, và cần có sự thay đổi.”
“Tôi thấy tài liệu này khá hài hước theo cách châm biếm,” Daniel Lacalle, chuyên gia kinh tế trưởng tại Tressis — một công ty đầu tư Tây Ban Nha — nói với TinTucBitcoin. “Nó về căn bản thừa nhận rằng Bitcoin là sự bảo vệ trước sự suy giảm giá trị tiền tệ và có thể hạn chế việc tăng nợ không ngừng của chính phủ. Điều thú vị là nếu chính phủ có trách nhiệm và muốn bảo vệ sức mua của tiền tệ, sẽ không có mối đe dọa nào.”
Khả năng cấm Bitcoin
Nhưng còn khả năng chính phủ Hoa Kỳ có thể bảo vệ các phương án chi tiêu của mình bằng cách cấm Bitcoin thì sao? Một lệnh cấm có thực sự khả thi không?
“Mặc dù rất khó để một chính phủ loại bỏ hoàn toàn việc sử dụng Bitcoin, nhưng một chính phủ lớn chống lại Bitcoin có thể giảm đáng kể việc sử dụng nó,” William Luther, phó giáo sư kinh tế tại Đại học Florida Atlantic, nói với TinTucBitcoin.
Giá trị của một phương tiện trao đổi phụ thuộc vào kích thước và thành phần của mạng lưới người sử dụng của nó. “Vì vậy, nếu một chính phủ có thể giới hạn kích thước mạng lưới Bitcoin, nó có thể giảm giá trị sử dụng của Bitcoin đối với những người ngoài phạm vi quyền lực của mình.”
Bài viết thu hút sự chú ý một phần vì nó xuất hiện trên trang web của Ngân hàng Dự trữ Liên bang Minneapolis, một phần của Ngân hàng Dự trữ Liên bang, tổ chức kinh tế mạnh mẽ nhất của Hoa Kỳ.
Nhưng không nên cho rằng quan điểm của các tác giả, Amol Amol và Erzo Luttmer, nhất thiết là quan điểm của Minneapolis Fed.
“Đây là nghiên cứu độc lập do những người làm việc trong bộ phận nghiên cứu của họ thực hiện,” Joshua Hendrickson, phó giáo sư và chủ nhiệm bộ phận kinh tế học tại Đại học Mississippi, nói với TinTucBitcoin, bổ sung:
“Những bộ phận nghiên cứu này giống các khoa ở đại học hơn. Mọi người đều tự do viết các tài liệu nghiên cứu về các chủ đề họ quan tâm.”
Hơn nữa, khả năng duy trì nợ công — và thâm hụt nguyên thủy vĩnh viễn — là một chủ đề phổ biến hiện nay trong giới học thuật, ông nói thêm.
Một thí nghiệm tư duy
Tài liệu này về cơ bản đặt ra câu hỏi dưới những điều kiện nào chính phủ có thể duy trì một thâm hụt nguyên thủy vĩnh viễn, Hendrickson giải thích. Câu trả lời phụ thuộc vào việc Bitcoin hoặc một thứ gì đó tương tự tồn tại hay không.
“Khi không có thứ gì như Bitcoin, câu trả lời là có, có thể duy trì thâm hụt nguyên thủy vĩnh viễn.”
Nhưng một thứ gì đó như Bitcoin tồn tại, và điều đó làm mọi thứ phức tạp hơn. “Một tài sản như Bitcoin có thể là một van xả,” ông giáo sư tiếp tục. Nếu người dân dự đoán rằng tài sản định giá bằng USD của họ sẽ mất giá thực tế, họ có thể chuyển sang tài sản như Bitcoin.
“Nhưng chính sự thay thế này tạo ra một bối cảnh mà thâm hụt nguyên thủy vĩnh viễn không còn khả thi,” các nhà nghiên cứu gợi ý, theo Hendrickson.
Chính phủ có thể “ngăn chặn cơn sóng đang tới”?
Nhưng một lệnh cấm có khả thi không khi mà BTC là một tiền điện tử có người sử dụng gần như ở tất cả các quốc gia trên thế giới?
Trong “Chỉ số Tiếp nhận Toàn cầu 2024” của mình, Chainalysis xếp hạng 151 quốc gia dựa trên mức độ tiếp nhận tiền điện tử. Hoa Kỳ xếp hạng thứ 4, sau Ấn Độ, Nigeria và Indonesia.
Xếp hạng chỉ số tiếp nhận toàn cầu 2024. Nguồn: Chainalysis
“Có thể cũng cố ngăn chặn internet như là ngăn chặn tiền kỹ thuật số, hàng hóa và tài sản,” Le Merle nói, nhớ lại phong trào “Dừng Internet Ngay” những năm 2000, “cũng tương tự như vua Canute đang cố ngăn chặn cơn sóng đang tới.”
Tuy nhiên, lệnh cấm của Mỹ chắc chắn có thể làm giảm bớt mọi thứ, ngay cả ở các quốc gia ngoài phạm vi quyền lực của mình. Luther cho biết.
“Nếu đối tác thương mại nước ngoài của tôi không muốn sử dụng Bitcoin vì sợ bị chính phủ của họ trừng phạt, tôi cũng ít có khả năng sử dụng nó — ngay cả khi tôi ngoài tầm với của họ và chính phủ của tôi tương đối đễ dãi.”
Hendrickson đã đồng tác giả các bài báo về chủ đề liệu chính phủ có thể cấm Bitcoin. “Một câu trả lời đơn giản là rằng việc thông qua một luật là không đủ.”
Để một lệnh cấm có hiệu quả, một chính phủ cần có các biện pháp làm phá hủy “hiệu ứng mạng” của Bitcoin — khi giá trị của nó tăng lên khi càng có nhiều người sử dụng. Điều này có thể đến từ việc thông qua các luật cấm mọi người chấp nhận nó và trừng phạt những người bị bắt gặp sử dụng nó, Hendrickson giải thích. “Chúng tôi đã chỉ ra rằng có khả năng các chính sách như vậy dẫn đến kịch bản mà Bitcoin không còn được sử dụng hoặc giữ.”
Nhưng đó chưa phải là kết thúc. Những gì Hendrickson và các tác giả khác còn tìm ra là:
“Nếu hiệu ứng mạng đủ mạnh, hoặc nếu có đủ lớn nhóm người sử dụng Bitcoin sẽ chấp nhận Bitcoin dù bất cứ giá nào, thì những chính sách này sẽ không hiệu quả.”
Hơn nữa, Bitcoin không phải là hạn chế duy nhất đối với thâm hụt nguyên thủy vĩnh viễn. Còn có những “lựa chọn thay thế” khác có thể thực sự giới hạn chính phủ Mỹ, bao gồm cả những đồng tiền do các chính phủ nước ngoài phát hành như đồng euro hay yên.
“Cấm Bitcoin là chưa đủ,” Luther nói. “Để loại bỏ sự ràng buộc do các lựa chọn thay thế đặt ra, chính phủ sẽ cần cấm tất cả các lựa chọn thay thế.”
Đó sẽ là một chính sách khắc nghiệt, ông tiếp tục. Thực tế, khá ít chính phủ ngăn cản công dân của họ nắm giữ ngoại tệ hoặc tiền điện tử, “và những chính phủ làm điều đó thường không phải là những nơi mà người Mỹ muốn bắt chước,” Luther nói thêm.
Chi tiêu thâm hụt của chính phủ đã tạo ra tranh luận giữa các nhà kinh tế trong một thời gian dài, gần như dài bằng tuổi nghề.
Trên đường đi, các nhóm như Đảng Cộng hòa và Quỹ Peterson đã đề xuất sửa đổi Hiến pháp Hoa Kỳ buộc phải có ngân sách cân bằng, lập luận rằng “thế hệ tương lai có quyền được bảo vệ khỏi các khoản nợ bị tích lũy bởi các thế hệ trước.”
Đối lập với một biện pháp cực đoan như vậy cho rằng nó sẽ giới hạn khả năng của chính sách tài khóa trong tương lai để đối phó với suy thoái hoặc phản ứng với các tình huống khẩn cấp quốc gia.
“Bitcoin kìm chế chính phủ”
Nhưng một bài báo như bài trên trang web của Fed Minneapolis có thể gây phẫn nộ trong cộng đồng tiền điện tử. “Đây là tình huống cổ điển khi chúng ta cần sửa chữa hành vi của chính mình nhưng thích giả vờ rằng vấn đề của chúng ta là do người khác gây ra. Bitcoin không phải là thứ đang đe dọa sức khỏe và triển vọng của Mỹ — điều đó rõ ràng,” Le Merle cho biết.
“Những gì bài báo này cho thấy là có một giới hạn kinh tế và tài chính đối với đồng USD, và thậm chí mối đe dọa nhỏ như Bitcoin có thể đe dọa nó,” nhà kinh tế Lacalle nói, bổ sung thêm:
“Nó vô cùng phi luân bởi vì về cơ bản nó đang đề xướng việc đàn áp BTC vì họ biết rằng chính phủ sẽ tiếp tục phá hủy đồng tiền.”
Vẫn, bài báo có thể phục vụ như một dấu hiệu cho ngành công nghiệp tiền điện tử nơi sự chống đối trong tương lai đối với đồng tiền hàng đầu của nó có thể xuất hiện. “Bitcoin kìm chế các chính phủ bằng cách cung cấp cho người dân một lựa chọn bên ngoài,” Luther lưu ý. Một ngày nào đó có thể đến khi Hoa Kỳ và các chính phủ khác có thể cố gắng tháo bỏ ràng buộc đó.
