Tranh luận về việc SEC có nên miễn trừ pháp lý cho DeFi trong giao dịch tài sản được token hóa đang nóng trở lại, khi DeFi Education Fund (DEF) yêu cầu không “xếp nhầm” các giao thức phi tập trung như một sàn giao dịch hay trung gian truyền thống.
Trọng tâm nằm ở “khung miễn trừ đổi mới” cho chứng khoán token hóa: phía DeFi muốn tách bạch phần mềm không lưu ký và nhà phát triển khỏi nghĩa vụ như tổ chức trung gian, còn phía Phố Wall nhấn mạnh rủi ro bảo vệ nhà đầu tư và đề xuất quản lý theo chức năng thị trường.
- DEF gửi thư lên SEC ngày 1/4, cho rằng giao thức DeFi không nên bị coi là “trung gian/sàn giao dịch” nếu chỉ là phần mềm không lưu ký và vận hành tự động.
- SIFMA phản đối hướng miễn trừ rộng, đề xuất SEC quản lý AMM và nền tảng DeFi theo “chức năng thị trường” để bảo vệ nhà đầu tư.
- SEC đứng trước bài toán cân bằng giữa đổi mới của DeFi và yêu cầu tuân thủ khi chứng khoán token hóa được giao dịch qua các giao thức.
SEC đang được đề nghị miễn trừ gì cho DeFi và tài sản token hóa?
Vấn đề là liệu SEC có tạo “miễn trừ đổi mới” để một số hoạt động liên quan chứng khoán token hóa không bị áp khung như sàn giao dịch/trung gian, đặc biệt với DeFi không lưu ký và vận hành tự động.
Chủ đề này quay lại tâm điểm khi các nhóm trong ngành crypto và khối tài chính truyền thống đưa ra quan điểm trái chiều về phạm vi điều chỉnh. Tranh luận tập trung vào vai trò của các giao thức DeFi như AMM, smart contract và mức trách nhiệm của nhà phát triển khi nền tảng không lưu ký.
Lập luận của DeFi Education Fund (DEF): không “xếp nhầm” giao thức thành trung gian
DEF nói các ứng dụng không lưu ký không thuộc định nghĩa pháp lý của “trung gian” hay “sàn giao dịch”, và không nên áp quy chế sàn cho công nghệ hoặc nhà phát triển nếu họ không kiểm soát nền tảng.
Ngày 1/4, DEF gửi thư lên SEC, nhấn mạnh các giao thức phi tập trung không nên bị đối xử như sàn tập trung hoặc các trung gian truyền thống. Theo DEF, việc gán nhãn nhà phát triển là trung gian trong khi họ không kiểm soát nền tảng không lưu ký có thể tạo gánh nặng tuân thủ quá mức.
DEF cho rằng phạm vi quy định DeFi (nếu có) cần loại trừ phần mềm “khử trung gian”, các AMM, smart contract và nhóm nhà phát triển không mang tính kiểm soát đối với nền tảng họ xây dựng.
Các công cụ DeFi cung cấp thanh khoản hoặc vận hành tự động không đang thực hiện chức năng của sàn giao dịch, và cả công nghệ lẫn nhà phát triển của nó không nên bị quản lý như sàn.
– Ayan Dow, cán bộ pháp lý tại DeFi Education Fund (trích trong thư gửi SEC)
Phố Wall phản đối miễn trừ rộng: SIFMA muốn quản lý theo “chức năng thị trường”
SIFMA cho rằng SEC nên quản lý AMM và nền tảng DeFi dựa trên vai trò hỗ trợ giao dịch chứng khoán token hóa, thay vì dựa vào việc chúng “phi tập trung” hay không.
Thư của DEF cũng là phản hồi đối với quan điểm từ SIFMA (Securities Industry and Financial Markets Association). Nhóm đại diện TradFi này lập luận rằng AMM nên bị điều tiết vì các rủi ro liên quan đến bảo vệ nhà đầu tư.
Theo SIFMA, khung quản lý cần “trung lập công nghệ”: cơ quan quản lý đánh giá một AMM/nền tảng DeFi theo chức năng thị trường mà nó thực hiện trong giao dịch chứng khoán token hóa, không theo kiến trúc giao thức.
SIFMA tin rằng Ủy ban nên giữ tính trung lập công nghệ bằng cách quản lý AMM dựa trên chức năng thị trường, thay vì kiến trúc của giao thức.
– Quan điểm của SIFMA trong lập luận gửi cơ quan quản lý
Citadel Securities và lo ngại về tuân thủ: tranh luận về động cơ và rủi ro
Lập trường của SIFMA tương đồng với Citadel Securities, bên từng kêu gọi siết chặt DeFi khi các nền tảng xử lý chứng khoán token hóa.
Nội dung cũng ghi nhận quan điểm rằng sự phản đối DeFi không được quản lý có thể xuất phát từ lo ngại thật về các vụ lừa đảo và đổ vỡ từng xảy ra trong lĩnh vực này. Từ góc nhìn Phố Wall, bất cứ ai “xử lý” chứng khoán token hóa đều nên chịu chuẩn tuân thủ.
Tuy vậy, DEF nhìn nhận sự phản đối từ Phố Wall còn liên quan đến nguy cơ DeFi làm suy giảm vai trò trung gian. Bài viết nêu ví dụ Citadel có phần đáng kể doanh thu từ hoạt động trung gian tập trung, đặc biệt với các nền tảng bán lẻ như Robinhood.
Nhà đầu tư nên theo dõi điều gì tiếp theo?
Điểm cần theo dõi là cách SEC thiết kế phạm vi “miễn trừ” cho chứng khoán token hóa: miễn trừ theo kiến trúc phi tập trung như DEF đề xuất hay theo chức năng thị trường như SIFMA yêu cầu.
Kết quả sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến việc AMM, smart contract và các ứng dụng không lưu ký có bị coi là đối tượng tương tự sàn/trung gian hay không. Nó cũng quyết định mức trách nhiệm pháp lý có thể đẩy sang nhà phát triển, kể cả khi họ không kiểm soát nền tảng.
Những câu hỏi thường gặp
DEF muốn SEC loại trừ những thành phần nào khỏi phạm vi điều tiết DeFi?
DEF đề nghị loại trừ phần mềm khử trung gian, AMM, smart contract và các nhà phát triển không mang tính kiểm soát đối với nền tảng không lưu ký.
Vì sao SIFMA muốn SEC quản lý AMM và nền tảng DeFi?
SIFMA cho rằng các nền tảng này có thể hỗ trợ giao dịch chứng khoán token hóa và tạo rủi ro bảo vệ nhà đầu tư, nên cần bị quản lý theo chức năng thị trường.
Điểm bất đồng cốt lõi giữa DEF và SIFMA là gì?
DEF nhấn mạnh kiến trúc phi tập trung và tính không lưu ký để tránh bị coi là trung gian, còn SIFMA muốn đánh giá và quản lý theo chức năng thị trường mà giao thức thực hiện.
Vì sao việc “xếp nhầm” giao thức như sàn giao dịch gây tranh cãi?
DEF cho rằng nhiều công cụ DeFi vận hành tự động và không nắm giữ tài sản người dùng, nên không thực hiện chức năng sàn; áp quy chế sàn có thể tạo gánh nặng tuân thủ cho nhà phát triển.
Tổng kết
DEF kêu gọi SEC không coi các giao thức DeFi không lưu ký như trung gian/sàn giao dịch, trong khi SIFMA và các tiếng nói từ Phố Wall muốn quản lý AMM theo chức năng thị trường để bảo vệ nhà đầu tư. Thị trường sẽ tập trung theo dõi cách SEC dung hòa hai hướng tiếp cận trong khung “miễn trừ” cho chứng khoán token hóa.
